Ból przewlekły to jeden z najczęstszych powodów spadku jakości życia pacjentów dorosłych – wpływa na funkcjonowanie, sen, nastrój, aktywność, relacje i skuteczność leczenia chorób współistniejących. W praktyce klinicznej coraz częściej dotyczy także osób w wieku podeszłym, u których objawy bólowe bywają niedoszacowane, a dobór terapii wymaga szczególnej ostrożności. Kurs specjalistyczny „Terapia bólu przewlekłego u dorosłych” przygotowuje pielęgniarki i położne do prowadzenia profesjonalnych, kompleksowych świadczeń zdrowotnych w zakresie oceny i terapii bólu przewlekłego – z naciskiem na bezpieczeństwo farmakoterapii, skuteczną komunikację oraz holistyczną opiekę.
Cel i charakter kursu
Celem kształcenia jest zdobycie wiedzy i umiejętności niezbędnych do udzielania świadczeń w terapii bólu przewlekłego u pacjenta dorosłego, ze szczególnym uwzględnieniem pacjenta w wieku podeszłym. Program łączy solidne podstawy teoretyczne z intensywnym przygotowaniem praktycznym, dzięki czemu uczestnik kończy szkolenie gotowy do samodzielnego planowania, realizowania i oceny działań przeciwbólowych w ramach swoich kompetencji zawodowych oraz we współpracy z zespołem terapeutycznym.
Czas trwania i organizacja
Kurs obejmuje łącznie 84 godziny dydaktyczne: 40 godzin zajęć teoretycznych oraz 44 godziny zajęć praktycznych (stażowych). Zajęcia prowadzone są w formule nastawionej na praktykę: wykłady interaktywne, analiza przypadków, dyskusje problemowe, ćwiczenia w warunkach symulowanych oraz staże w małych grupach.
Program – czego się nauczysz
Szkolenie zostało zaplanowane w dwóch uzupełniających się modułach:
Moduł I: Terapia bólu przewlekłego (część ogólna)
- mechanizmy powstawania i przewodzenia bólu, czynniki modyfikujące odczuwanie bólu, podstawowe definicje i taksonomie;
- ocena bólu i badanie pacjenta: dobór narzędzi i skal (również w zaburzeniach poznawczych), interpretacja wyników i planowanie postępowania;
- zasady postępowania terapeutycznego: drabina analgetyczna WHO, dobór drogi podania, monitorowanie skuteczności i działań niepożądanych;
- farmakoterapia bólu: leki z I–III stopnia drabiny, koanalgetyki, postępowanie w bólu przebijającym, podstawy analgezji z użyciem pomp (PCA);
- metody niefarmakologiczne: wsparcie psychologiczne, techniki relaksacyjne, elementy rehabilitacji i fizykoterapii, edukacja i poradnictwo;
- dokumentowanie działań i aspekty prawne stosowania terapii przeciwbólowej.
Moduł II: Specyfika terapii bólu przewlekłego u pacjentów w starszym wieku
- odmienności kliniczne i reakcje pacjenta geriatrycznego na ból;
- cele farmakoterapii w wieku podeszłym, bezpieczeństwo leczenia (w tym przy chorobach wątroby i nerek), rozpoznawanie działań niepożądanych;
- najczęstsze zespoły bólowe u seniorów oraz zasady analgezji zbilansowanej (multimodalnej);
- edukacja pacjenta i rodziny oraz komunikacja wspierająca współpracę terapeutyczną.
Umiejętności praktyczne – co przećwiczysz
W trakcie staży oraz ćwiczeń uczestnik m.in. uczy się:
- przeprowadzania kompleksowej oceny bólu, doboru właściwych narzędzi diagnostycznych i tworzenia planu opieki;
- rozpoznawania działań niepożądanych farmakoterapii i wdrażania profilaktyki powikłań;
- obliczania i modyfikowania dawek w uzgodnionym zakresie oraz prowadzenia terapii lekami I stopnia drabiny;
- postępowania w bólu przebijającym zgodnie z obowiązującymi zasadami;
- obsługi i edukacji pacjenta w zakresie terapii z użyciem pomp;
- rzetelnego dokumentowania działań pielęgniarskich i współpracy w zespole.
Dla kogo jest ten kurs
Kurs jest przeznaczony dla pielęgniarek i położnych, które chcą rozwinąć kompetencje w obszarze leczenia bólu przewlekłego – zarówno w opiece szpitalnej, hospicyjnej i paliatywnej, jak i w poradniach leczenia bólu oraz opiece długoterminowej i środowiskowej.
Zaliczenie i efekt końcowy
Efekty kształcenia weryfikowane są testem wiedzy oraz oceną praktycznych umiejętności w trakcie zajęć i stażu. Po ukończeniu kursu uczestnik otrzymuje zaświadczenie o ukończeniu kursu specjalistycznego i zyskuje uporządkowany, praktyczny zestaw narzędzi do bezpiecznej, skutecznej i empatycznej opieki nad pacjentem z bólem przewlekłym – ze szczególną uwagą na potrzeby osób starszych.