Praca z dzieckiem leczonym onkologicznie wymaga połączenia wiedzy klinicznej, wysokich kompetencji proceduralnych oraz umiejętności budowania relacji terapeutycznej z pacjentem i jego rodziną. Kurs specjalistyczny „Opieka nad dzieckiem z chorobą nowotworową” przygotowuje pielęgniarki do prowadzenia kompleksowej, bezpiecznej i opartej na standardach opieki nad pacjentem w wieku rozwojowym (0–18 lat) w całym procesie diagnostyczno-terapeutycznym — od rozpoznania, przez leczenie (w tym chemioterapię i radioterapię), aż po wsparcie w okresie obserwacji lub opieki paliatywnej.
Dla kogo?
Kurs jest przeznaczony dla pielęgniarek pracujących lub planujących pracę w:
- oddziałach onkologii i hematologii dziecięcej,
- oddziałach dziennych chemioterapii i poradniach chemioterapii,
- pediatrii, POZ i opiece środowiskowej, gdzie istotna jest wczesna identyfikacja objawów alarmowych oraz ciągłość opieki po leczeniu.
Cel i efekty kształcenia
Celem kursu jest rozwinięcie kompetencji pozwalających na sprawowanie opieki zgodnie z aktualną wiedzą medyczną oraz zasadami bezpieczeństwa pacjenta i personelu. Po ukończeniu szkolenia uczestniczka/uczestnik będzie potrafić m.in.:
- omówić epidemiologię i najczęstsze nowotwory wieku dziecięcego oraz rozpoznać wczesne objawy mogące sugerować chorobę nowotworową,
- przygotować dziecko i opiekunów do diagnostyki i leczenia (fizycznie i psychicznie), pobrać materiał do badań oraz sprawować opiekę w trakcie i po procedurach,
- prowadzić opiekę pielęgniarską w trakcie chemioterapii i radioterapii, uwzględniając profilaktykę powikłań i postępowanie w stanach nagłych,
- podawać leki cytostatyczne zgodnie z zasadami, identyfikować ryzyko wynaczynienia i wdrażać procedury postępowania w przypadku wynaczynienia oraz ekspozycji personelu,
- pielęgnować dziecko z dostępami naczyniowymi: kaniulami obwodowymi, centralnymi cewnikami dożylnymi (np. typu Broviac, Groshong) oraz portami naczyniowymi (w tym wykonywać nakłucie portu),
- oceniać i łagodzić ból nowotworowy z wykorzystaniem narzędzi adekwatnych do wieku dziecka oraz stosować metody farmakologiczne i niefarmakologiczne,
- udzielać wsparcia psychicznego dziecku i rodzinie, wspierać współpracę w zespole terapeutycznym oraz edukować w zakresie samoopieki i samopielęgnacji,
- prowadzić opiekę w okresie okołooperacyjnym oraz w terminalnej fazie choroby, z poszanowaniem zasad etycznych,
- dokumentować realizowane świadczenia zdrowotne.
Organizacja i czas trwania
Program obejmuje łącznie 75 godzin dydaktycznych:
- 45 godzin zajęć teoretycznych,
- 30 godzin zajęć praktycznych w warunkach klinicznych.
Zajęcia mają formę wykładów, dyskusji dydaktycznych, prezentacji multimedialnych oraz pracy na przypadkach. W części praktycznej nacisk kładziony jest na wykonywanie kluczowych procedur i doskonalenie pracy w realnym środowisku oddziału.
Zakres tematyczny — moduły
Kurs realizowany jest w pięciu komplementarnych modułach:
- Diagnostyka i leczenie chorób nowotworowych u dzieci — podstawy onkologii dziecięcej, ścieżka diagnostyczna, metody leczenia (chirurgia, chemioterapia, radioterapia, wskazania do przeszczepu krwiotwórczych komórek macierzystych), rola POZ.
- Podawanie leków cytostatycznych — organizacja pracy i dokumentacja, środki ochrony indywidualnej, procedury awaryjne (skażenia, zakłucie, rozlanie), prewencja i postępowanie przy wynaczynieniu.
- Działania niepożądane chemioterapii i radioterapii — rozpoznawanie i łagodzenie powikłań, opieka w zakażeniach, terapia wspomagająca oraz odległe następstwa leczenia.
- Psychologiczny i społeczny aspekt chorób nowotworowych u dzieci — komunikacja i relacja terapeutyczna, strategie radzenia sobie ze stresem, wsparcie rodziny, funkcjonowanie w środowisku szkolnym, opieka paliatywna i żałoba.
- Pielęgnowanie dziecka w trakcie diagnozowania oraz leczenia choroby nowotworowej — kompleksowa opieka pielęgniarska w różnych etapach terapii, bezpieczeństwo pacjenta, edukacja.
Sprawdzanie efektów kształcenia
Postępy uczestników są weryfikowane poprzez zaliczanie modułów oraz egzamin końcowy (teoretyczny i/lub praktyczny — zgodnie z organizacją kursu). Dzięki temu kurs nie tylko porządkuje wiedzę, ale przede wszystkim przekłada ją na umiejętności, które realnie podnoszą jakość i bezpieczeństwo opieki.
Jeśli Twoim celem jest świadoma, pewna i odpowiedzialna praca z małym pacjentem onkologicznym — ten kurs pomoże Ci uporządkować standardy postępowania, wzmocnić kompetencje procedur oraz rozwinąć narzędzia komunikacji i wsparcia rodziny w jednym z najtrudniejszych obszarów pediatrii.