Kurs kwalifikacyjny to forma kształcenia podyplomowego, której celem jest uzyskanie przez pielęgniarkę wiedzy i umiejętności do udzielania określonych świadczeń zdrowotnych w ramach danej dziedziny. Program zawiera obowiązkowe efekty kształcenia, co ma zapewniać porównywalne kwalifikacje niezależnie od miejsca realizacji kursu.
Cel kształcenia
Przygotowanie do wykonywania świadczeń w środowisku pacjenta (miejsce zamieszkania lub pobytu) w zakresie:
- edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia,
- profilaktyki,
- świadczeń opiekuńczych, wychowawczych, diagnostycznych, pielęgnacyjnych, leczniczych i rehabilitacyjnych,
- pracy z osobami w zdrowiu, chorobie i niepełnosprawności — niezależnie od wieku i płci.
Czas trwania i organizacja
- Łącznie: 325 godzin dydaktycznych (kontaktowych)
- zajęcia teoretyczne: 150 godzin
- zajęcia praktyczne: 175 godzin
- Organizator może zmodyfikować czas zajęć teoretycznych, przy zachowaniu zasady, że 80% czasu programu nie podlega zmianie, a maksymalnie 20% (do 65 godzin) może zostać przeznaczone na samokształcenie.
Struktura programu – moduły
Program składa się z 4 modułów.
Moduł I – Podstawowa opieka zdrowotna i medycyna rodzinna (15 h teorii)
Zakres obejmuje m.in. funkcjonowanie POZ, cechy medycyny rodzinnej, rynek świadczeń, kontraktowanie, jakość opieki oraz organizację pomocy społecznej.
Moduł II – Pielęgniarstwo rodzinne (30 h teorii)
Koncentruje się na roli i kompetencjach pielęgniarki rodzinnej, pracy z rodziną jako podmiotem opieki, procesie pielęgnowania, standardach, diagnozie pielęgniarskiej oraz dokumentowaniu i organizowaniu wsparcia.
Moduł III – Promocja zdrowia i profilaktyka w środowisku świadczeniobiorcy (30 h teorii)
Tematyka dotyczy planowania i prowadzenia działań prozdrowotnych i profilaktycznych w miejscu życia pacjenta, w tym z uwzględnieniem realizowanych programów zdrowotnych.
Moduł IV – Problemy zdrowotne w poszczególnych etapach życia (75 h teorii + staże)
Część teoretyczna obejmuje m.in.:
- opiekę nad dziećmi,
- opiekę nad dorosłymi,
- opiekę w geriatrii,
- stany zagrożenia życia w różnych etapach życia,
- komunikowanie się z pacjentem w różnych stanach zdrowia i choroby,
- problemy pielęgnacyjne pacjentów unieruchomionych oraz usprawnianie.
Staże (łącznie 175 h) realizowane są w kilku typach placówek, m.in.:
- POZ / pielęgniarstwo rodzinne (największa część stażu),
- centrum psychiatryczne lub poradnia zdrowia psychicznego,
- poradnia/oddział rehabilitacyjny,
- poradnia diabetologiczna lub poradnia lekarza rodzinnego,
- poradnia opieki paliatywnej lub hospicjum.
Jakie kompetencje daje kurs
Po ukończeniu kursu uczestniczka/uczestnik ma:
Wiedzę
- specjalistyczną z pielęgniarstwa rodzinnego (opieka nad pacjentem w różnym wieku w warunkach POZ i w instytucjach opiekuńczych),
- uzupełniającą z zakresu medycyny rodzinnej, epidemiologii i zdrowia publicznego,
- dotyczącą regulacji prawnych i norm etycznych związanych z udzielaniem świadczeń.
Umiejętności
W praktyce kurs przygotowuje do:
- samodzielnego planowania, realizacji i oceny opieki nad pacjentem i rodziną (w tym rozwiązywania złożonych problemów zdrowotnych),
- prowadzenia edukacji zdrowotnej i poradnictwa (profilaktyka, samoopieka, programy zdrowotne),
- monitorowania stanu pacjenta i interpretacji wyników badań,
- współpracy z rodziną, zespołem POZ i służbami społecznymi,
- działania w sytuacjach nagłych i w opiece nad pacjentami przewlekle chorymi oraz niesamodzielnymi.
Kompetencje społeczne
Kurs kładzie nacisk na:
- poszanowanie godności i autonomii pacjenta,
- etykę, prawa pacjenta i tajemnicę zawodową,
- empatię i skuteczną komunikację,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo pacjenta i własne,
- rozwój zawodowy i pracę zespołową.
Sprawdzanie efektów kształcenia i zakończenie kursu
- Ocena bieżąca: zaliczanie modułów (weryfikacja wiedzy i umiejętności, w tym świadczeń przewidzianych programem).
- Ocena końcowa: kurs kończy się egzaminem (teoretycznym pisemnym lub ustnym albo praktycznym); dobór formy egzaminu zależy od organizatora.
Wymagania organizacyjne (od strony organizatora)
Program określa m.in. konieczność zapewnienia:
- kierownika kursu,
- kadry dydaktycznej oraz opiekunów szkolenia praktycznego,
- bazy dydaktycznej i środków dydaktycznych,
- placówek stażowych zgodnych z planem,
- wewnętrznego systemu monitorowania jakości kształcenia,
- zasad rekrutacji oraz regulaminu i procedury egzaminu końcowego.