Kurs kwalifikacyjny to forma kształcenia podyplomowego dla pielęgniarek, której celem jest przygotowanie do udzielania określonych świadczeń zdrowotnych w danej dziedzinie. Program ujednolica wymagane efekty kształcenia – niezależnie od organizatora i miejsca realizacji.
Cel kształcenia
Zdobycie ogólnej wiedzy z zakresu geriatrii i pielęgniarstwa geriatrycznego oraz nabycie umiejętności postępowania i pielęgnowania pacjentów z typowymi schorzeniami wieku podeszłego.
Czas trwania i forma
- Łącznie: 305 godzin dydaktycznych
- Teoria: 180 godzin
- Praktyka (staż): 125 godzin
- Organizator może zmodyfikować część teoretyczną: do 20% łącznej liczby godzin (maks. 61 godzin) może zostać przeznaczone na samokształcenie.
Za organizację kursu odpowiada organizator kształcenia. Kluczowe elementy obejmują m.in.: regulamin kursu, powołanie kierownika kursu, dobór kadry dydaktycznej i opiekunów stażu, zapewnienie bazy dydaktycznej i systemu monitorowania jakości.
Sprawdzanie efektów kształcenia
- Zaliczenia cząstkowe: w trakcie kursu – zaliczanie modułów (wiedza i umiejętności, w tym świadczenia zdrowotne przewidziane programem).
- Egzamin końcowy: kurs kończy się egzaminem teoretycznym (pisemnym lub ustnym) albo egzaminem praktycznym – formę ustala organizator.
Efekty kształcenia – co uczestnik wynosi z kursu
Wiedza (przykładowe obszary)
- mechanizmy starzenia i konsekwencje kliniczne,
- całościowa ocena geriatryczna (COG) i standardy opieki,
- wielkie zespoły geriatryczne, polipragmazja, holistyczna opieka,
- specyfika pielęgnowania w schorzeniach układowych u osób starszych,
- opieka nad pacjentem przewlekle chorym/niepełnosprawnym,
- elementy opieki paliatywnej w geriatrii.
Umiejętności (przykładowe)
- różnicowanie zmian fizjologicznych starzenia od objawów chorobowych,
- prowadzenie COG (ocena somatyczna, funkcjonalna P-ADL/I-ADL, interpretacja wyników),
- planowanie i wdrażanie specyficznej opieki pielęgniarskiej u pacjentów geriatrycznych,
- profilaktyka powikłań unieruchomienia, techniki mobilizacji i aktywizacji,
- edukacja pacjenta i opiekunów w zakresie samoopieki i samopielęgnacji,
- podstawowe działania w opiece paliatywnej (objawy, wsparcie rodziny, ciągłość opieki).
Kompetencje społeczne
Nacisk na godność i autonomię pacjenta, prawa pacjenta, etykę, empatię, pracę w zespole interdyscyplinarnym i rozwój zawodowy.
Plan nauczania – moduły i godziny
- Wprowadzenie do nauk podstawowych o starości i procesie starzenia – 10 h teorii
- Psychospołeczne aspekty starzenia się i starości – 10 h teorii
- Organizacja opieki geriatrycznej w Polsce i na świecie – 10 h teorii
- Aspekty demograficzno-społeczne starzenia jednostki i społeczeństwa – 10 h teorii
- Wprowadzenie do całościowej oceny geriatrycznej – 5 h teorii
- Opieka pielęgniarska w wybranych schorzeniach wieku podeszłego – 60 h teorii + 70 h stażu
- Staż: oddział neurologiczny oraz oddział geriatryczny lub internistyczny (po 35 h)
- Opieka nad człowiekiem przewlekle chorym i niepełnosprawnym – 35 h teorii + 35 h stażu
- Staż: zakład opiekuńczo-leczniczy lub zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy
- Wybrane problemy opieki paliatywnej w geriatrii – 40 h teorii + 20 h stażu
- Staż: zakład opieki paliatywno-hospicyjnej
Przykład sposobu zaliczeń modułów
W modułach mogą występować testy jednokrotnego wyboru (np. min. 10 pytań), gdzie warunkiem zaliczenia jest uzyskanie określonego progu poprawnych odpowiedzi (np. 70%), a także ocena umiejętności (zadania praktyczne) oraz kompetencji społecznych (obserwacja i samoocena).