Kurs kwalifikacyjny to forma kształcenia podyplomowego, której celem jest uzyskanie przez pielęgniarkę wiedzy i umiejętności do udzielania określonych świadczeń zdrowotnych w danej dziedzinie pielęgniarstwa. Program zakłada jednolite efekty kształcenia dla wszystkich uczestników – niezależnie od organizatora i miejsca realizacji.
Główny cel kształcenia
Przygotowanie pielęgniarki do:
- samodzielnego wykonywania świadczeń w pielęgniarstwie chirurgicznym,
- wdrażania zmian w praktyce opartej na dowodach naukowych,
- oceny własnego rozwoju zawodowego.
Czas trwania i forma
Łącznie: 309 godzin dydaktycznych (zajęcia kontaktowe).
- Teoria: 155 godzin
- Praktyka (staże): 154 godziny
Dopuszcza się przesunięcia w części teoretycznej: do 20% łącznej liczby godzin może być wykorzystane na samokształcenie (przy zachowaniu minimum 80% godzin bez zmian).
Struktura programu – moduły
Program obejmuje 6 modułów realizowanych w połączeniu teorii i staży.
Moduł I. Pielęgniarstwo chirurgiczne – zagadnienia ogólne
Zakres m.in.:
- żywienie w chirurgii (ocena stanu odżywienia, żywienie enteralne i parenteralne, powikłania),
- znieczulenie i leczenie bólu pooperacyjnego (ocena bólu, metody analgezji),
- przeszczepy narządów (aspekty prawne, opieka nad dawcą i biorcą, immunosupresja),
- pacjent w wieku podeszłym w okresie okołooperacyjnym,
- rany i zakażenia w chirurgii (klasyfikacje ran, profilaktyka i leczenie odleżyn, zakażenia).
Moduł II. Pielęgnowanie pacjenta w oddziale chirurgii ogólnej
Nacisk na opiekę przed- i pooperacyjną, planowanie opieki, profilaktykę powikłań oraz edukację pacjenta i rodziny.
Moduł III. Pielęgnowanie pacjenta w oddziale chirurgii urazowej
Opieka w urazach i ortopedii, m.in. unieruchomienia, drenaże (np. jamy opłucnej), profilaktyka powikłań unieruchomienia, wsparcie psychiczne pacjenta po urazie.
Moduł IV. Pielęgnowanie pacjenta w oddziale chirurgii naczyniowej
Opieka nad pacjentem z chorobami naczyń tętniczych i żylnych, przygotowanie do zabiegów i badań, profilaktyka zakrzepicy, postępowanie w ranach przewlekłych oraz edukacja pacjenta.
Moduł V. Pielęgnowanie pacjenta w oddziale urologii
Zakres m.in. diagnostyka urologiczna i opieka po badaniach, cewnikowanie i płukanie pęcherza, profilaktyka zakażeń układu moczowego, opieka nad pacjentem z urostomią i edukacja do samoopieki.
Moduł VI. Stany nagłego zagrożenia zdrowotnego
Kompetencje z obszaru ratownictwa medycznego (dorośli i dzieci): ocena stanu pacjenta, udrażnianie dróg oddechowych, tlenoterapia, RKO (BLS/ALS w zakresie programu), defibrylacja/AED, EKG, postępowanie urazowe, transport i segregacja medyczna.
Najważniejsze efekty kształcenia
Wiedza
Uczestnik zdobywa specjalistyczną wiedzę z:
- pielęgniarstwa chirurgicznego, opieki okołooperacyjnej oraz rehabilitacji pacjentów,
- postępowania w stanach nagłych u dorosłych i dzieci,
- regulacji prawnych i norm etycznych związanych ze świadczeniami specjalistycznymi.
Umiejętności
Uczestnik potrafi m.in.:
- przygotować pacjenta do zabiegu i znieczulenia oraz monitorować stan pooperacyjny,
- ocenić i prowadzić postępowanie w leczeniu ran (w tym rany przewlekłe),
- prowadzić opiekę nad pacjentem z drenażami, dostępami naczyniowymi, gastrostomią/jejunostomią,
- wykonywać wybrane czynności urologiczne (np. cewnikowanie pęcherza),
- prowadzić edukację zdrowotną pacjenta i rodziny w zakresie samoopieki,
- podejmować działania ratunkowe adekwatne do stanu pacjenta.
Kompetencje społeczne
Kurs kształtuje postawy obejmujące:
- poszanowanie godności i autonomii pacjenta,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo,
- przestrzeganie praw pacjenta, tajemnicy zawodowej i zasad etyki,
- współpracę w zespole interdyscyplinarnym i stały rozwój zawodowy.
Organizacja, zaliczenia i egzamin
- W trakcie kursu przewidziane jest zaliczanie modułów (wiedza + umiejętności + kompetencje społeczne).
- Kurs kończy się egzaminem (teoretycznym i/lub praktycznym – forma zależy od organizatora).
- Organizator powinien potwierdzić przed egzaminem ukończenie kursów specjalistycznych:
- resuscytacja krążeniowo-oddechowa,
- wykonanie i interpretacja zapisu EKG, z określonymi w programie wyjątkami.
Metody dydaktyczne (przykłady)
Wykłady informacyjne i problemowe, dyskusje dydaktyczne, zajęcia praktyczne/stażowe, ocena pracy w praktyce (obserwacja, karty stażu i wykaz świadczeń do zaliczenia).