Kurs specjalistyczny „Podstawy języka migowego” przygotowuje pielęgniarki i położne do bezpiecznej, empatycznej i skutecznej komunikacji z pacjentem głuchym lub niedosłyszącym – w przychodni, na oddziale, w gabinecie zabiegowym i w sytuacjach nagłych. Uczestnicy uczą się, jak nawiązać kontakt, zebrać podstawowy wywiad, przekazać informacje o badaniu i leczeniu oraz jak zadbać o komfort psychiczny pacjenta wtedy, gdy bariera językowa może potęgować stres.
To szkolenie jest praktyczne: skupia się na słownictwie i scenariuszach medycznych, ale jednocześnie porządkuje wiedzę o głuchocie i niedosłuchu, o różnicach między SJM (system językowo-migowy) a PJM (polski język migowy) oraz o zasadach etycznej i szanującej godność komunikacji.
Dla kogo jest ten kurs
Kurs jest przeznaczony dla pielęgniarek i położnych, które:
- pracują w POZ, AOS, na oddziałach szpitalnych, SOR/izbie przyjęć, w gabinetach zabiegowych lub w opiece długoterminowej,
- coraz częściej spotykają pacjentów z ubytkiem słuchu i chcą komunikować się z nimi bardziej profesjonalnie,
- chcą ograniczyć ryzyko nieporozumień (np. przy wywiadzie, zaleceniach poszpitalnych, edukacji pacjenta),
- zależy im na budowaniu relacji i zaufania – również wtedy, gdy pacjent nie korzysta swobodnie z języka polskiego fonicznego.
Cel szkolenia
Celem kursu jest osiągnięcie sprawności komunikacyjnej w kontakcie z osobą głuchą i niedosłyszącą oraz jej rodziną – tak, aby personel mógł przekazać kluczowe informacje medyczne w sposób zrozumiały i bezpieczny.
Program i organizacja
Kurs obejmuje 125 godzin dydaktycznych w kontakcie z prowadzącym (zajęcia teoretyczne, ćwiczenia i konwersatoria). Zajęcia odbywają się w małych grupach, z naciskiem na trening praktyczny.
W programie znajdują się trzy moduły:
Moduł I. Głuchota, niedosłuch i podstawy komunikowania się (15 h)
Uczestnicy poznają podstawy funkcjonowania narządu słuchu, najczęstsze przyczyny ubytku słuchu oraz konsekwencje komunikacyjne i psychospołeczne. Omawiane są zasady nawiązywania kontaktu, warunki dobrej komunikacji (m.in. ustawienie, kontakt wzrokowy, tło), a także kwestie etyczne i prawne oraz rola technologii wspierających kontakt.
Moduł II. Daktylografia – alfabet palcowy i znaki liczb (10 h)
W tym module uczestnicy uczą się alfabetu palcowego, liter/digrafów i liczebników oraz ćwiczą krótkie dialogi oparte na daktylografii. Celem jest sprawność w „awaryjnej” komunikacji, gdy brakuje znajomości odpowiednich znaków ideograficznych lub trzeba doprecyzować nazwiska, daty czy liczby.
Moduł III. Ideografia – część I i II (100 h)
To główna, najbardziej praktyczna część kursu: nauka znaków i konstrukcji językowych użytecznych w pracy klinicznej. Uczestnicy przechodzą przez scenariusze takie jak: identyfikacja pacjenta, przyjęcie do szpitala, zebranie podstawowego wywiadu, ocena objawów, przygotowanie do badania, pomiar parametrów życiowych, edukacja dotycząca leków, higieny, diety i zaleceń po wypisie. Integralnym elementem są konwersatoria prowadzone z udziałem native signera/speakera, które pomagają „przełożyć” naukę na realny kontakt.
Co zyskasz po ukończeniu
Po kursie uczestnik potrafi:
- nawiązać kontakt z pacjentem głuchym lub niedosłyszącym i dobrać sposób komunikacji do jego możliwości,
- poprowadzić prostą rozmowę w SJM i PJM w sytuacjach typowych dla pracy pielęgniarki/położnej,
- zebrać podstawowe informacje do wywiadu, nazwać i omówić najczęstsze objawy oraz czynności pielęgnacyjne,
- wyjaśnić przygotowanie do badania, przekazać wyniki podstawowych pomiarów i zalecenia dotyczące leków,
- komunikować się z rodziną pacjenta i wzmacniać poczucie bezpieczeństwa w trakcie hospitalizacji,
- rozumieć kontekst kulturowy (Kultura Głuchych) oraz zasady etyczne i prawne dotyczące komunikacji i tłumaczenia.
Zajęcia są prowadzone metodami aktywnymi: pokaz, ćwiczenia w parach i grupie, scenki sytuacyjne, symulacje rozmów, praca z mimiką i tzw. sygnałami niemanualnymi (elementy „gramatyki twarzy”). Duży nacisk kładziemy na płynność i komunikatywność, a nie na „wykucie” list znaków.
Weryfikacja umiejętności
Postępy sprawdzane są na bieżąco w modułach (zadania praktyczne, dialogi i scenki). Kurs kończy się egzaminem zgodnym z zasadami organizatora – w praktyce obejmuje on elementy sprawdzające rozumienie i poprawność migania oraz umiejętność zastosowania znaków w sytuacji medycznej.
Brak zrozumienia w kontakcie klinicznym może oznaczać błąd w wywiadzie, niewłaściwe przygotowanie do badania, pominięcie objawu alarmowego albo nieprzyjęcie leków zgodnie z zaleceniem. Umiejętność podstawowej komunikacji migowej nie zastępuje tłumacza w sytuacjach złożonych, ale realnie poprawia bezpieczeństwo i jakość opieki – zwłaszcza na pierwszej linii kontaktu.
Opis ma charakter informacyjny. Zakres realizacji i forma zaliczenia mogą zależeć od organizatora kształcenia oraz harmonogramu edycji kursu.
tm, fot. ab